Watervallen, rivieren & bronnen

Het heilige water in Frankrijk

De rivieren van de Comté die door de Jura stromen, zoals de Doubs, worden gekarakteriseerd door kracht en karakter en zij waren de eerste in Frankrijk die hydro-elektrische energie leverden.

Hetzelfde geldt voor de Lison, die de hamers van een gereedschapsmakerij activeerde die als eerste zeisen maakte in de tijd dat de Franse industrie nog in de kinderschoenen stond.

Tegenwoordig draaien de oude schoepenraderen alleen nog om de herinnering levend te houden en de ongerepte valleien genieten weer van de eenzaamheid van vroeger.

Grillige rivieren

Zij heten Furieuse of Doubs. Of Savoureuse, Lanterne...
Zij springen, vallen en vormen watervallen, in de Vogezen en elders. Met kalk- of zandsteen biedt de eeuwige strijd tussen water en rotsen een permanent en vaak grandioos schouwspel.

Volg de Doubs, de ideale gids om de rijke verscheidenheid van een rivier in de Jura te ontdekken: hij begint als een karstbron; is vervolgens een veenderij en een bergstroom, gevolgd door een meer in Saint-Point; een onzichtbare rivier die soms helemaal verdwijnt stroomafwaarts van Pontarlier; vervolgens een waterstroom die het tegen de bergen opneemt, uitrust in de bochten van Morteau, in slaap valt in het meer van Chaillexon en de Frans-Zwitserse bekkens, omgeven door immens hoge kliffen, alvorens uit bed te vallen: de 27 m hoge waterval Saut du Doubs.

De vallei van de Loue bevindt zich in het departement Doubs, ten oosten van Besançon. De 126 km lange Loue is een karstbron van de Doubs. Tussen de bron van de Loue en Ornans, de hoofdstad van de hoge vallei van de Loue, is de vallei het meest interessant. De rivier is één van de beste Europese rivieren van Frankrijk om te vissen, maar ook zeer populair bij de liefhebbers van kano en kajak.

De Vallei van de Lison, parallel aan de hoge vallei van de Loue ontspringt de Lison in Crouzet-Migette, ten zuiden van Nans-sous-Sainte-Anne. Stroomopwaarts boven de bron is de Lison ondergronds en wordt de route bepaald door het diepe dal van de Bief des Laizines. De Creux-Billard, de grot Sarrazine en de karstbronnen van de Lison en de Verneau vormen een opmerkelijk waterlandschap. Na een traject van 25 km werpt de Lison zich in de Loue in de gemeente Châtillon sur Lison.

De Saône ontspringt in de Vogezen, stroomt over 130 km door het departement, alvorens in Bourgondië uit te komen. Men vindt bossen en aangeslibde weiden, gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan vaak bedreigde dier- en plantensoorten op de 13.400 hectare tellende locatie Natura 2000 in de vallei van de Saône, die zich uitstrekt tussen de Vogezen (Jonvelle) en de Côte-d'Or (Broye-Aubigney-Montseugny). 

Bronnen en nog eens bronnen

De "druppels" van de Vogezen respecteren het beeld van de vele beekjes die een groot water maken, maar dat is niet het geval in de Jura: in brede, rotsachtige amfitheaters woont men het ontstaan van een prachtig schouwspel bij. De bergen geven hier leven aan een rivier die al zeer krachtig is: de karstbron.

Dat is het geval met de bronnen van de Doubs te Mouthe,
van de Ain bij het verlaten van de vallei van Miège,
van de Loue te Ouhans, die ontspringt in een grot van 60 m in een meer dan 100 m hoge wand,
de Lison te Nans-sous-Sainte-Anne,
de Dessoubre te Consolation,
de Saine, die ontstaat in een grot in de buurt van Arbois, om slechts de meest opmerkelijke voorbeelden te noemen.

Waarom zouden deze karstbronnen, ook wel vauclusebronnen genoemd, niet de bronnen van de Jura kunnen zijn, want zij hebben alle geologische kenmerken van de Comté. Deze bronnen zijn niet meer dan het boven de grond komen van waterstromen die een lange weg onder de grond afgelegd hebben. En die op de hoogvlakte een ander leven van rivier of meer geleefd hebben.